Αντιμέτωπη με ένα πρωτοφανές κύμα καύσωνα βρίσκεται η Ευρώπη, καθώς οι υψηλές θερμοκρασίες που καταγράφονται σε πολλές χώρες της ηπείρου δοκιμάζουν τις αντοχές των πολιτών, των υποδομών και των συστημάτων υγείας.
Σύμφωνα με εκτιμήσεις του Γαλλικού Πρακτορείου Ειδήσεων (AFP), οι οποίες βασίζονται σε δεδομένα της Γερμανικής Μετεωρολογικής Υπηρεσίας και στις δημογραφικές προβλέψεις του Κοινού Κέντρου Ερευνών της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το 2025, περίπου 94 εκατομμύρια άνθρωποι αναμένεται να βιώσουν θερμοκρασίες που θα ξεπεράσουν τους 35 βαθμούς Κελσίου, κυρίως στη Γαλλία και την Ισπανία.
Παράλληλα, περισσότεροι από 350 εκατομμύρια πολίτες, δηλαδή πάνω από τα δύο τρίτα του ευρωπαϊκού πληθυσμού, εκτιμάται ότι θα βρεθούν αντιμέτωποι με μέγιστες θερμοκρασίες άνω των 30 βαθμών Κελσίου.
Οι ακραίες καιρικές συνθήκες αποδίδονται σε ατμοσφαιρικά φαινόμενα που εγκλωβίζουν θερμές αέριες μάζες πάνω από την ευρωπαϊκή ήπειρο. Οι επιπτώσεις τους γίνονται ακόμη πιο έντονες λόγω του γεγονότος ότι πολλές αστικές περιοχές, κτίρια και κρίσιμες υποδομές δεν έχουν σχεδιαστεί για να ανταποκρίνονται σε τόσο υψηλές θερμοκρασίες.
Την ίδια ώρα, νέα επιστημονική μελέτη που δημοσιεύθηκε αυτή την εβδομάδα καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η ανθρωπογενής κλιματική αλλαγή έχει επιδεινώσει σημαντικά το τρέχον κύμα καύσωνα. Σύμφωνα με τους ερευνητές, χωρίς την επίδραση της κλιματικής κρίσης οι σημερινές θερμοκρασίες θα ήταν κατά 2 έως 4 βαθμούς Κελσίου χαμηλότερες.
Προειδοποίηση του ΠΟΥ για τις επιπτώσεις στην υγεία
Σε αυτό το φόντο λοιπόν, ο γενικός διευθυντής του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, Τέντρος Αντανόμ Γκεμπρεγιέσους, προειδοποίησε ότι οι ακραίες θερμοκρασίες αποτελούν σοβαρή απειλή για τη δημόσια υγεία, καλώντας τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις να επενδύσουν στην ενίσχυση της ανθεκτικότητας των συστημάτων υγείας απέναντι στις συνέπειες της κλιματικής αλλαγής.
«Ο καύσωνας στην Ευρώπη οδηγεί στο κλείσιμο σχολείων και θέτει σε κίνδυνο την υγεία εκατομμυρίων ανθρώπων», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Παράλληλα, υπογράμμισε ότι τα διαθέσιμα επιστημονικά στοιχεία δείχνουν πως η Ευρώπη θερμαίνεται με ρυθμό περίπου διπλάσιο από τον παγκόσμιο μέσο όρο, γεγονός που αυξάνει τόσο τη συχνότητα όσο και την ένταση των ακραίων καυσώνων.
«Δεν υπάρχει περιθώριο για περαιτέρω καθυστερήσεις. Οι πολιτικοί ηγέτες οφείλουν να δώσουν προτεραιότητα σε επενδύσεις για συστήματα υγείας ανθεκτικά στην κλιματική αλλαγή, ενώ παράλληλα πρέπει να επιταχύνουν τις δράσεις για την αντιμετώπιση των αιτίων της κλιματικής κρίσης», σημείωσε.
Πιέσεις στα δίκτυα ηλεκτροδότησης
Οι ακραίες θερμοκρασίες έχουν ήδη προκαλέσει προβλήματα στις ενεργειακές υποδομές αρκετών χωρών.
Στη Γαλλία καταγράφηκαν εκτεταμένες διακοπές ρεύματος, μεταξύ άλλων και στο διαμέρισμα Φινιστέρ στα βορειοδυτικά της χώρας, όπου η υπερθέρμανση προκάλεσε βλάβη σε μετασχηματιστή, αφήνοντας χωρίς ηλεκτροδότηση περίπου 68.000 νοικοκυριά.
Αντίστοιχα, στο Ηνωμένο Βασίλειο, όπου οι θερμοκρασίες αναμένεται να προσεγγίσουν τους 40 βαθμούς Κελσίου, ο διαχειριστής του εθνικού δικτύου ηλεκτρικής ενέργειας προειδοποίησε ότι ενδέχεται να υπάρξουν περιορισμοί στην παροχή λόγω της αυξημένης ζήτησης και της πίεσης στο σύστημα.
Οδηγίες προστασίας από τον καύσωνα
Ως απόρροια όλων των παραπάνω, ο ΠΟΥ υπενθύμισε τη σημασία της έγκαιρης αναγνώρισης των συμπτωμάτων που σχετίζονται με την έκθεση στη ζέστη.
Η θερμική εξάντληση εκδηλώνεται συνήθως με πονοκέφαλο, ζάλη, ναυτία και μυϊκές κράμπες, ενώ η θερμοπληξία αποτελεί επείγουσα και δυνητικά απειλητική για τη ζωή κατάσταση, με συμπτώματα όπως σύγχυση, κατάρρευση και σπασμούς.
Ο Οργανισμός υπενθύμισε επίσης ότι οι καύσωνες μπορούν να έχουν σοβαρές επιπτώσεις στη θνησιμότητα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί ο καύσωνας του 2003, ο οποίος εκτιμάται ότι προκάλεσε περίπου 70.000 θανάτους στην Ευρώπη κατά το διάστημα από τον Ιούνιο έως τον Αύγουστο.
Στις συστάσεις του, ο ΠΟΥ τονίζει ότι οι ανεμιστήρες είναι αποτελεσματικοί μόνο όταν η θερμοκρασία παραμένει κάτω από τους 40 βαθμούς Κελσίου, καθώς πάνω από αυτό το όριο ενδέχεται να συμβάλλουν στην περαιτέρω θέρμανση του σώματος. Επιπλέον, επισημαίνει ότι η χρήση κλιματιστικού ρυθμισμένου στους 27 βαθμούς σε συνδυασμό με ανεμιστήρα μπορεί να προσφέρει αίσθηση δροσιάς έως και 4 βαθμών χαμηλότερη.
Παράλληλα, συνιστάται η συστηματική ενυδάτωση, με κατανάλωση τουλάχιστον δύο έως τριών λίτρων νερού ημερησίως κατά τη διάρκεια περιόδων έντονης ζέστης.
Εκτόξευση των πωλήσεων ανεμιστήρων και κλιματιστικών
Να σημειωθεί ότι η παρατεταμένη ζέστη έχει οδηγήσει σε κατακόρυφη αύξηση της ζήτησης για συσκευές ψύξης σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες.
Ενδεικτική είναι η περίπτωση της γαλλικής αλυσίδας σούπερ μάρκετ Carrefour, η οποία ανακοίνωσε ότι μέσα σε μία μόνο ημέρα πούλησε περίπου 30.000 ανεμιστήρες και κλιματιστικά. Όπως δήλωσε ο διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας, Αλεξάντρ Μπομπάρ, ο αριθμός αυτός αντιστοιχεί σε πωλήσεις σχεδόν χίλιες φορές υψηλότερες από εκείνες μιας συνηθισμένης ημέρας.