Ο Τζιάνι Ινφαντίνο θα μπορούσε να είχε διαλέξει μια πιο ήσυχη αποχώρηση από το Παγκόσμιο Κύπελλο. Διάλεξε το Instagram. Και μέσα σε δύο εβδομάδες κατάφερε το σχεδόν αδύνατο: να μετατρέψει τον θρίαμβο της FIFA σε κρίση ηγεσίας, τους συμμάχους σε αμφισβητίες και μια «πρόταση» για το μέλλον του ποδοσφαίρου σε σχέδιο που χρειάστηκε τελικά να αποσυρθεί. Όλα αυτά, ενώ ο ίδιος επέμενε πως το ποδόσφαιρο είναι «χαρά, ευτυχία και ενότητα». Η εβδομάδα, πάντως, είχε διαφορετική άποψη.
Ακολουθεί το χρονογράφημα των εξελίξεων, όπως το παρουσιάζει ο Guardian:
Δευτέρα 27 Ιουλίου — Η επίθεση στα «fake news»
Το Παγκόσμιο Κύπελλο έχει μόλις τελειώσει και ο Τζιάνι Ινφαντίνο μοιάζει να βρίσκεται στην κορυφή του κόσμου. Αντί όμως να απολαύσει τη στιγμή, ανεβαίνει στο Instagram και δημοσιεύει ένα κείμενο 15 σελίδων.
Το μήνυμα είναι ξεκάθαρο: η FIFA κέρδισε, οι επικριτές της έχασαν. Ο Ινφαντίνο μιλά για έναν μήνα «χαράς και ευτυχίας» και επιτίθεται σε όσους, όπως λέει, διαδίδουν «μίσος και ψευδείς φήμες» για την απληστία της FIFA και τη σχέση του με τον Ντόναλντ Τραμπ.
Προς τους δημοσιογράφους έχει μάλιστα μια συμβουλή: να κάνουν ένα βήμα πίσω, να αναλογιστούν, να διαλογιστούν, να προσευχηθούν ή, ακόμη καλύτερα, να δουν έναν αγώνα.
Ήταν μια συμβουλή που θα αποδεικνυόταν εξαιρετικά βραχύβια.
Τρίτη 28 Ιουλίου — Η «πρόταση»
Λίγες ώρες αργότερα, οι Times αποκαλύπτουν το σχέδιο που θα στοιχειώσει τις επόμενες ημέρες της FIFA.
Ένα σχέδιο ύψους 3,1 δισ. λιρών για την πώληση μεριδίων του Παγκοσμίου Κυπέλλου σε ιδιώτες επενδυτές. Στο σχέδιο εμπλέκεται και ο αδελφός του γαμπρού του Τραμπ, Τζάρεντ Κούσνερ, ενώ σύμφωνα με τις αποκαλύψεις ο ίδιος ο Ινφαντίνο θα μπορούσε να αποκομίσει δεκάδες εκατομμύρια.
Η αντίδραση είναι άμεση. Πολιτικοί και παράγοντες του ποδοσφαίρου επιτίθενται στη FIFA. Ανάμεσά τους και ένας απρόσμενος επικριτής: ο πρώην πρόεδρος της οργάνωσης, Ζεπ Μπλάτερ.
«Η οικονομική διάσταση προκαλεί βαθιά ζημιά στο ποδόσφαιρο», γράφει.
Από εδώ και πέρα, το ερώτημα δεν είναι αν υπάρχει σχέδιο. Είναι πόσο βαθιά φτάνει.
Τετάρτη 29 Ιουλίου — «Απλώς μια πρόταση»
Ο Ινφαντίνο επιχειρεί να χαμηλώσει τους τόνους.
Παραδέχεται ότι το σχέδιο υπάρχει, αλλά σπεύδει να το περιγράψει ως «πρόταση», «προσφορά» και μέρος μιας «δημοκρατικής διαδικασίας» και μιας «διαβούλευσης».
Το πρόβλημα είναι ότι οι λεπτομέρειες κάνουν την υπόθεση να μοιάζει πολύ λιγότερο θεωρητική.
Η FIFA έχει δώσει στις 211 ομοσπονδίες-μέλη προθεσμία έως τις 19 Σεπτεμβρίου για να στηρίξουν την πρόταση, με την απειλή ότι διαφορετικά θα χάσουν το μερίδιό τους των 15 εκατ. λιρών.
Η Concacaf δηλώνει ότι πληροφορήθηκε το θέμα από τα δημοσιεύματα. Η UEFA περνά στην επίθεση, κατηγορώντας στελέχη της FIFA ότι χρησιμοποιούν το ποδόσφαιρο για να πλουτίσουν οι ίδιοι και οι φίλοι τους.
Η «δημοκρατική διαβούλευση» αρχίζει να μοιάζει όλο και περισσότερο με τελεσίγραφο.
Πέμπτη 30 Ιουλίου — Η UEFA σηκώνει το γάντι
Η Guardian αποκαλύπτει περισσότερες λεπτομέρειες του σχεδίου, το οποίο έχει εκπονηθεί από τη FIFA και την JPMorgan. Στο σχετικό πλάνο η FIFA χαρακτηρίζεται ουσιαστικά «ανεπαρκώς εμπορευματοποιημένη».
Η UEFA συγκαλεί έκτακτη συνεδρίαση. Και οι 55 ομοσπονδίες της συμφωνούν σε μποϊκοτάζ των διοργανώσεων της FIFA εάν το σχέδιο προχωρήσει.
Το μέτωπο μεγαλώνει.
Στις ΗΠΑ, ο Δημοκρατικός βουλευτής Τζέιμι Ράσκιν προειδοποιεί ότι η FIFA μπορεί να βρεθεί αντιμέτωπη με έρευνα του Κογκρέσου. Χαρακτηρίζει την υπόθεση «αρπαχτή κολοσσιαίων διαστάσεων».
Ο Ινφαντίνο έχει πλέον ένα πρόβλημα πολύ μεγαλύτερο από ένα κακό πρωτοσέλιδο.
Παρασκευή 31 Ιουλίου — Ο Τραμπ αποστασιοποιείται
Το χτύπημα έρχεται και από το εσωτερικό. Ο διευθύνων σύμβουλος επιχειρήσεων της FIFA καταφέρεται εναντίον της πρότασης.
Και λίγο αργότερα ο Άντι Μπέρναμ γίνεται ο πρώτος ηγέτης μεγάλης χώρας που ζητά ανοιχτά την παραίτηση του Ινφαντίνο.
Ακολουθεί η πιο άβολη ίσως δήλωση της ημέρας.
Ο Ντόναλντ Τραμπ δηλώνει ότι δεν έχει σχέση με το σχέδιο:
«Δεν του μίλησα ποτέ».
Η FIFA, πάντως, επιμένει ότι η διαδικασία θα συνεχιστεί και κατηγορεί τα μέσα ενημέρωσης ότι τη διέκοψαν με «ανακριβή δημοσιεύματα».
«Κανείς δεν πουλάει το ποδόσφαιρο», είναι το μήνυμα.
Για την ώρα.
Σάββατο 1 Αυγούστου — Η αναδίπλωση
Την επόμενη ημέρα, η διαβούλευση δεν συνεχίζεται.
Ο Ινφαντίνο αποσύρει το σχέδιο, υποστηρίζοντας ότι άκουσε «προσεκτικά όλες τις απόψεις».
Η αναδίπλωση είναι πλήρης.
Η κρίση, όμως, όχι.
Η UEFA δηλώνει ότι η ηγεσία της FIFA έχει «χάσει την εμπιστοσύνη» της και ότι πρέπει να εντοπιστούν οι υπεύθυνοι και να λογοδοτήσουν. «Καμία επιλογή δεν πρέπει να αποκλειστεί», προειδοποιεί.
Υπάρχει, ωστόσο, και ένας σύμμαχος: το Κατάρ, η ποδοσφαιρική ομοσπονδία του οποίου δηλώνει ότι στηρίζει πλήρως τις προσπάθειες του Ινφαντίνο.
Η απομόνωση δεν είναι ακόμη καθολική. Αλλά έχει αρχίσει.
Κυριακή 2 Αυγούστου — Οι πρώτες ρωγμές
Στο Συμβούλιο της FIFA εμφανίζονται σημάδια ανταρσίας.
Ευρωπαϊκές χώρες συζητούν ακόμη και την ανάκληση των επιστολών στήριξης που είχαν δώσει στον Ινφαντίνο για την επανεκλογή του.
Και κάπου εδώ επιστρέφει ο Ντόναλντ Τραμπ.
Σύμφωνα με τη New York Post, ο Ινφαντίνο έχει προσπαθήσει επανειλημμένα να επικοινωνήσει μαζί του για βοήθεια. Ο Τραμπ, όμως, δεν σηκώνει το τηλέφωνο.
Ο Μπλάτερ παρεμβαίνει ξανά, με ένα μήνυμα που συνοψίζει την κρίση σε μία φράση:
«Το χρήμα έχει σημασία, αλλά δεν πρέπει ποτέ να γίνει το παν».
Δευτέρα 3 Αυγούστου — Τα στρατόπεδα σχηματίζονται
Η αποχώρηση της στήριξης γίνεται πλέον οργανωμένη.
Αγγλία, Ουαλία και Σερβία προστίθενται στη Φινλανδία και τη Σουηδία, ζητώντας αλλαγή στην κορυφή της FIFA.
Η UEFA ανεβάζει ακόμη περισσότερο το επίπεδο της σύγκρουσης. Οι δικηγόροι της ζητούν από τον Ινφαντίνο και τους συνεργάτες του να διατηρήσουν όλα τα έγγραφα που σχετίζονται με το αποτυχημένο σχέδιο, καθώς εξετάζονται νομικές και κανονιστικές κινήσεις.
Την ίδια στιγμή, εμφανίζεται και το όνομα του πιθανού διαδόχου.
Ο πρόεδρος της Concacaf, Βίκτορ Μονταλιάνι, αρχίζει να αντιμετωπίζεται ως ένας από τους βασικούς υποψήφιους να διεκδικήσει την προεδρία.
Η κρίση αποκτά πλέον και εκλογικό χαρακτήρα.
Τρίτη 4 Αυγούστου — Ακόμη και ο Νο 2 απομακρύνεται
Οι απώλειες συμμάχων συνεχίζονται.
Ο Ματίας Γκράφστρομ, Νο 2 της FIFA, χαρακτηρίζει σε email προς το προσωπικό την υπόθεση «θλιβερή και καταδικαστέα σειρά γεγονότων».
Η Ελλάδα αποσύρει τη στήριξή της προς τον Ινφαντίνο.
Και από την άλλη πλευρά, ο πρίγκιπας Άλι μπιν αλ-Χουσεΐν της Ιορδανίας κατηγορεί τη διοίκηση Ινφαντίνο για «εκβιασμό», υποστηρίζοντας ότι η FIFA απείλησε να παρακρατήσει οικονομική βοήθεια από την ομοσπονδία του εάν δεν στήριζε την υποψηφιότητα του προέδρου για επανεκλογή.
Το ζήτημα δεν είναι πλέον μόνο οικονομικό.
Είναι ζήτημα εξουσίας.
Τετάρτη 5 Αυγούστου — Ο πρόεδρος συγκεντρώνει τα στρατεύματα
Ο Ινφαντίνο μεταφέρει την πολιτική μάχη στο Μαρόκο, όπου συγκαλεί έκτακτη συνάντηση με το προσωπικό της FIFA.
Η οργάνωση ανακοινώνει στη συνέχεια ότι οι εργαζόμενοι του προσέφεραν ομόφωνη στήριξη.
Παράλληλα, στέλνει προειδοποίηση στους επικριτές του: η FIFA, λέει, δεν θα ανεχθεί πλέον επιθέσεις στην ακεραιότητά της.
Δεν πείθονται όλοι.
Ο πρώην σταρ της Πορτογαλίας Λουίς Φίγκο γράφει ότι ο Ινφαντίνο «είπε ψέματα, εξαπάτησε και προσπάθησε να εξασφαλίσει το προσωπικό του συμφέρον».
Και καταλήγει:
Να φύγει. Τώρα.
Πέμπτη 6 Αυγούστου — Η UEFA δεν υποχωρεί
Η ανακοίνωση της FIFA για την υποστήριξη του προσωπικού δεν πείθει την UEFA.
Η ευρωπαϊκή συνομοσπονδία απαντά ότι το γεγονός πως ορισμένοι εργαζόμενοι της FIFA —και μάλιστα άνθρωποι των οποίων η καριέρα εξαρτάται από την εύνοια του προέδρου— τον στηρίζουν, δεν αλλάζει τίποτα.
Στο ίδιο μήκος κύματος και η Fifpro, η παγκόσμια ένωση επαγγελματιών ποδοσφαιριστών.
Το σχέδιο μπορεί να πέθανε, λέει. Το πρόβλημα όμως παραμένει.
Η «κατάχρηση εξουσίας» που το γέννησε δεν εξαφανίστηκε μαζί του.
Παρασκευή 7 Αυγούστου — Οι γραμμές μάχης
Η εικόνα γίνεται πιο σύνθετη.
Το Μεξικό και η Αργεντινή προστίθενται στους συμμάχους του Ινφαντίνο, όπως και η αφρικανική ποδοσφαιρική συνομοσπονδία.
Αλλά το αντίπαλο στρατόπεδο μεγαλώνει επίσης.
Η Νορβηγική Ομοσπονδία ζητά την αποχώρησή του και καταθέτει νέα καταγγελία σε βάρος του, μεταξύ άλλων για φερόμενες παραβιάσεις των κανόνων της FIFA περί πολιτικής ουδετερότητας.
Και ο Ινφαντίνο;
Βρίσκεται στην Κολομβία.
Έχει ταξιδέψει για την ορκωμοσία του νέου, σκληρά δεξιού προέδρου Αμπελάρδο ντε λα Εσπριέγια, συμμάχου του Τραμπ.
Μπροστά στο ακροατήριο επαναλαμβάνει το μήνυμα που μοιάζει πλέον σχεδόν ειρωνικό μέσα στην καταιγίδα:
«Είναι χαρά να βρίσκομαι εδώ σήμερα. Το ποδόσφαιρο είναι χαρά, το ποδόσφαιρο είναι ευτυχία, το ποδόσφαιρο είναι ενότητα».
Δύο εβδομάδες νωρίτερα, ο Ινφαντίνο πανηγύριζε την επιτυχία του Παγκοσμίου Κυπέλλου και ζητούσε από τους δημοσιογράφους να αφήσουν στην άκρη τις «ψευδείς φήμες».
Δύο εβδομάδες αργότερα, η UEFA απειλεί με μποϊκοτάζ, ορισμένες ομοσπονδίες αποσύρουν τη στήριξή τους, οι δικηγόροι ζητούν τη διατήρηση των εγγράφων της υπόθεσης και ο ίδιος ο πρόεδρος δίνει μάχη για την πολιτική του επιβίωση.
Το σχέδιο πώλησης μεριδίων του Παγκοσμίου Κυπέλλου αποσύρθηκε.
Αυτό που δεν έχει αποσυρθεί είναι η ερώτηση που άφησε πίσω του:
Πόσο ακόμη μπορεί ο Ινφαντίνο να κυβερνά τη FIFA σαν να είναι ακόμη ο απόλυτος κυρίαρχος του ποδοσφαιρικού κόσμου;
Το επόμενο ματς δεν θα παιχτεί στο γήπεδο.
Θα παιχτεί στην κάλπη.